Στη συλλογικη μνήμη των Κοζανιτων αν ο Τρύγος συνδέεται με τις κιφτεδις με τα κρουμμυδια και την κρεμμυδόπιτα στο χωράφι , ου Νιαημιρους συνδέεται απόλυτα με τον Νιαημιριωτικου Χαλβά ή αλλιώς Χαλβας Φαρσαλων!
Σε παλιότερες εποχές δυο έμποροι Κοζανίτες τον έφτιαχναν στο τζιαντε! Ου παλιοτιρος ήταν ου Νταβαντς ή Δαβανης, βερος Κοζανιωτ’ς κι ο νεωτιρους ο Κλημης ο Παπαδιακος με καταγωγή από το Εμπόριο που άνοιξε το Βυζάντιο ! Μάλιστα ενας από τους λογους που ο Κλημης συνεταιρίστηκε με τον Λαμπίρη από την Ελασσόνα ήταν γιατί ηξερε να κάνει καλό χαλβά ! Δε χραζουνταν να τον πουλήσν στου Νιάημιρου όπου κι αν αυτος γινουνταν στου Μισκιαθκου , στην Γιτια, στο μύλο του Καραγιαννίδη, στο δρόμο για τον Κρόκο , στον σημερινό χώρο ! Πήγαιναν οι Κουζανιωτοι κι τον αγόραζαν μι του κιλό ! Όλοι οι Κουζιανιωτες τον αγόραζαν από τα δυο μαγαζιά τους που ήταν κι αντικριστα !
Ο χαλβάς λοιπόν η απολυτη γεύση του Νιαημιρου ακομα κι σήμερα! Τι να σι καν μπροστά του τα βρώμικα κι τα κουκουρετσια μι τα ψητά μπροστά απ τις κούνιες αφού ολοι αγοράζουν απο αυτόν για τ’ Αντέτι οπως λεν!
Βέβαια η λέξη έχει δυο οψεις οπως όλα , έχει και την αρνητική της ερμηνεία : Οποιος ήταν ευκολόπιστος και τον εφερνις γρήγορα βόλτα, οι παλιοί Κοζανιτες τον έλεγαν « χαλβά» υπονοώντας προφανως τον ατσιγαρστο χαλβα σα νερό απ’ το πηγάδι ή σαν ατσιγαριστή μουστοπτα που δεν γυαλίζει ή δεν κόβειτι εύκολα !
Ο καλός χαλβάς λοιπόν έπρεπε να ειναι καλά τσιγαρισμένους κι να στέκι τι ουρθος από ολες τις μιριες απ όπ’ κι αν τον γυρνουσις κι με πολλά μπαλάμια σαν κι αυτά που ήταν γεμάτη παλιά η Κοζάνη σε όλα τα αμπέλια της! Οπως τα πιδιά που τα τσιγάρζαν παλιά σε χίλια δυο χουσμετια από μκρα για να ανοίξουν τα ματια τς και οι αντοχές τς για αργότερα όταν τρανεψν κι όχι οπως σήμερα οι μάνες τα μκρα τς !
Εγώ δεν ξέρω αν τον πέτυχα τουν φετινό , αν τον τσιγάρσα καλά , μπαλαμια ομως έβαλα μπόλικα , δεν ζαει ούτε ο Νταβαντς ούτε ο Λαμπίρης να δοκιμάσν κι να μι πουν !
Αιντι Κι τ’ χρον ου Νιάημιρους !
Τα χρέη τα φκιαξαμι κι φετος τώρα θα ανηφορίσουμε σιγά σιγά για τα χρεώδη (τις παραγγελίες των Αγγλίδων θυγατερων μου , Μαμα μην ξεχάσεις να πάρεις βρακιά ν 8 για τη Φαίη και ν 6 για το Δημητράκη με τον μανταρινοκωλο! )
