Νέο πλαίσιο για τη χωρική οργάνωση της τουριστικής ανάπτυξης στη χώρα θέτει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), το οποίο υπογράφηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση από τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού. Το νέο πλαίσιο φέρνει κατηγοριοποίηση των περιοχών σε πέντε κατηγορίες, ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας, τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τα καθεστώτα προστασίας.
Η εικόνα στη Δυτική Μακεδονία
Στη Δυτική Μακεδονία, η πλειονότητα των δημοτικών ενοτήτων κατατάσσεται στην κατηγορία Ε – Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης, ενώ σημαντικός αριθμός ορεινών και άλλων περιοχών εντάσσεται στην κατηγορία Δ – Περιοχές πρώιμης ανάπτυξης
Στην Κοζάνη, για παράδειγμα, η πόλη της Κοζάνης, η Αιανή, η Σιάτιστα και το Βελβεντό κατατάσσονται στην κατηγορία Ε, ενώ η Πτολεμαΐδα και η Βλάστη στην κατηγορία Δ. Στα Γρεβενά, στην κατηγορία Δ βρίσκονται μεταξύ άλλων τα Γρεβενά, , η Σαμαρίνα και η Σμίξη.
Στην Καστοριά, η πόλη κατατάσσεται στις αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ), ενώ στη Φλώρινα η ίδια η πόλη, το Βαρίκο, το Νυμφαίο και οι Πρέσπες εντάσσονται στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης (Δ).
Εικόνα 1 Κατάταξη Δημοτικών Ενοτήτων ανά Περιφερειακή Ενότητα σε κατηγορίες περιοχών
Τι προβλέπεται για τις περιοχές Δ και Ε
Για τις περιοχές Δ και Ε, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει, μεταξύ άλλων, κίνητρα για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού, αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων, αξιοποίηση παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων, κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων εφόσον αυτά ανήκουν στις κατηγορίες δύο (2), τριών (3), τεσσάρων (4) ή πέντε (5) αστέρων/κλειδιών ενώ για τις περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης προβλέπεται και η ανάπτυξη μορφών χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όπως το glamping.
Χιονοδρομικά κέντρα
Ξεχωριστή αναφορά υπάρχει για τα υφιστάμενα χιονοδρομικά κέντρα. Η ΚΥΑ περιλαμβάνει τη Βασιλίτσα, το Βίτσι και τη Βίγλα Πισοδερίου. Το πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, βελτίωση της προσβασιμότητας, αλλά και διεύρυνση της λειτουργίας τους πέρα από τη χειμερινή περίοδο, μέσω αθλητικών, ορεινών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων.
Έμφαση στον ορεινό και εναλλακτικό τουρισμό
Για τη Δυτική Μακεδονία ιδιαίτερη σημασία έχουν οι προβλέψεις για τον ορεινό και εναλλακτικό τουρισμό, καθώς συνδέεται με χαρακτηριστικά που ήδη διαθέτει η περιοχή όπως: τον έντονο ορεινό χαρακτήρα, τους παραδοσιακούς οικισμούς, το φυσικό περιβάλλον και το δίκτυο διαδρομών και υπαίθριων δραστηριοτήτων. Το νέο πλαίσιο προκρίνει την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων και φθινόντων ορεινών οικισμών, την επανάχρηση αξιόλογων και διατηρητέων κτιρίων και τη δημιουργία κινήτρων για τη μετατροπή τους σε τουριστικά καταλύματα. Παράλληλα, προβλέπει τη δημιουργία και δικτύωση μονοπατιών και διαδρομών, με δυνατότητα σύνδεσής τους με δραστηριότητες όπως η ορεινή ποδηλασία, η ιππασία και η περιβαλλοντική ερμηνεία, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών παρατήρησης και ανάδειξης της φύσης.
Αγροτουρισμός και τοπική παραγωγή
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η ενίσχυση του αγροτουρισμού και του γαστρονομικού τουρισμού, με σύνδεση της τοπικής παραγωγής με την τουριστική κατανάλωση και αξιοποίηση των τοπικών προϊόντων, ενώ για τον ορεινό χώρο προβλέπεται η ανάπτυξη αθλητικών δραστηριοτήτων και υποδομών υπαίθριας αναψυχής.
Το στοίχημα για τη Δυτική Μακεδονία
Το νέο ΕΧΠ-Τ μπορεί να δώσει μια κατεύθυνση για το είδος της τουριστικής ανάπτυξης που μπορεί να επιδιωχθεί στη Δυτική Μακεδονία, με έμφαση στις ειδικές μορφές τουρισμού, στον ορεινό και φυσιολατρικό τουρισμό, στην αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου. Το αν αυτές οι κατευθύνσεις θα μετατραπούν σε πραγματική τουριστική ανάπτυξη, ωστόσο, είναι το επόμενο και πιο δύσκολο βήμα.
