Όταν αναφέρομαι στην Θρησκολατρεία των Κοζανιτών, δεν είναι απλώς μια κολακευτική επισήμανση, αλλά ένα αναγνωρισμένο βαθύ συναίσθημα το οποίο εκφράζεται σε όλες τις πτυχές της ζωής των Κοζανιτών, αποδεικνύοντας πόσο ευσεβείς είναι και πόσο είναι συνδεδεμένοι με τα λατρευτικά μυστήρια τα οποία επιτελούν με ιδιαίτερη προσήλωση, είτε αφορούν τους ζωντανούς, είτε τους θανώντες και να γράψω το παρόν κείμενο, μου έδωσε μια φιλική παρέα Κοζανιτών οι οποίοι θεώρησαν Ιερόν καθήκον να τελέσουν μνημόσυνο για τους αποθανώντας φίλους τους ,από Εικοσαετίας μέχρι το 2000. Η χριστιανική αυτή σκέψη των ζώντων φίλων οδήγησε στην τέλεση μνημοσύνου στη μνήμη των αποθανώντων φίλων , Ναό του Αγίου Δημητρίου την 15-6-2000.
Αναφέρω τους θανόντες για τους οποίους τελέστηκε το μνημόσυνο και ήσαν γνωστά ονόματα Κοζανιτών: Βέλλιος Δημήτριος της γνωστής οικογένειας, Προκοπής Γκατζογιάννης με κοινωνική και πολιτική δράση. Χατζάρας Νικόλαος Έμπορος,Παπαδέλης Ερρίκος υπάλληλος τραπέζης, Παπαναστασίου Ντίνος Ιατρός, σύζυγός της Μιμής Παπαδέλη –Παπαναστασίου, σήμερα είναι Πρόεδρος του συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης, Κιτσόπουλος Ιωάννης υπάλληλος Δ.Ε.Η. έμεινε στην Αλεξανδρούπολη, Βαβλούκης Γεώργιος έμεινε στο Βελβενδό, Κλόνταρης Γιαννάκος λεωφορειούχος, έμεινε στη Γερμανία, Τσιόπτσια Παναγιώτα σύζυγος του Ευριπίδη,πρόεδρος των Ορειβατών, Γκατζόφλια Βέττα υπάλληλος της Νομαρχίας, και Βασίλης Σαμπανόπουλος, Διευθυντής της Δημοτικής βιβλιοθήκης Κοζάνης, ο θάνατός του υπήρξε πολύ μεγάλη απώλεια για τα γράμματα της Κοζάνης. Παρέστησαν πολλοί συγγενείς των αποθανώντων, εκτός από αυτούς που μένουν στην Κοζάνη και από άλλες Πόλεις όπως, η γυναίκα του Προκόπη Γκατζογιάννη Αγάθη και η αδερφή του Αλεξάνδρα, ήρθαν από τη Θεσσαλονίκη. Επίσης η Μιμή Παπαναστασίου σύζυγος του Ντίνου ήρθε από τη Θεσσαλονίκη,είναι και Γεν. Γραμματέας του συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ. Από την Αθήνα ήρθε ο Τάκης Κιτσόπουλος αδερφός του Γιάννη, είναι και Γεν.Γραμματέας του συνδέσμου Κοζανιτών Αθηνών ΟΛΑΣΣΑΝΗΣ , Οικαστικός παραβρέθηκε και η Πρόεδρος του συνδέσμου κ. Έλλη Μάνου-Καζαντζή,Πρόεδρος του Συνδέσμου Κοζανιτών και η Έλλη σύζυγος του Νίκου Χατζάρα. Μετά το μνημόσυνο η Αγάθη, σύζυγος του Προκόπη και οι αδερφές του Αίγλη, Θεοδώρα-Ζολή και Αλεξάνδρα, δεξιώθηκαν όλους τους συγγενείς και τους φίλους στο Αμπέλι τους ,όπου υπάρχει οικοδομή,ευρισκόμενο πάνω από το Νεκροταφείου του Άγίου Γεωργίου. Προσέφεραν καφέδες, αναψυκτικά, και διάφορες πίττες καθώς και ντολμαδάκια πολύ νόστιμα, όλα σπιτικά της γνωστής Κοζανίτικης κουζίνας των Γκατζογιανναίων.
Οι συζητήσεις όλες περιστρέφονταν στους αποθανόντας φίλους και έφερε στη μνήμη τις όμορφες και αξέχαστες ώρες ,που πέρασαν μαζί τους από τα μαθητικά τους χρόνια και στη συνέχεια ως παντρεμένοι με τις οικογένειες τους ένα φιλικό δέσιμο που παραμένει ακόμη ισχυρό και οι πολλοί από την παρέα διαμένουν μακράν της γενέτειρας Κοζάνης. Μου θύμισε κι εμένα εκτός των άλλων και την καθημερινή επίσκεψη που έκανα στο αμπέλι του Προκοπή τον Ιούνιο του 1978 παρακουλουθώντας με τον Προκόπη και με άλλους φίλους ποδοσφαιρικούς αγώνες του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, όπως και τώρα διεξάγονται, αυτόν τον μήνα, οι αγώνες του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος. Ο Προκόπης πέθανε τον Οκτώβριο του 1978. Θα πρέπει να προσθέσω ότι για μερικούς από τους παραπάνω αποθανόντας, έγραψα νεκρολογίες, όπως για την Παναγιώτα Τσιόπτσια για την προσφορά της στον Ορειβατικό σύλλογο, για το Γιαννάκο τον Κλόνταρη που ήταν στενός φίλος και βρέθηκε μακριά της Κοζάνης και της Ελλάδας λόγω άτυχων συγκυριών και για το Βασίλη Σαμπανόπουλο τον πνευματικό αυτόν άνθρωπο, που προσέφερε πάρα πολλά στη βιβλιοθήκη της Κοζάνης και είχε ακόμη να προσφέρει. Οι ζώντες φίλοι που είχαν αυτή την θαυμάσια ιδέα να τιμήσουν τους αείμνηστους φίλους τους, φανέρωσε όχι μόνο τα πλούσια χριστιανικά τους αισθήματα, αλλά και τον στενό σύνδεσμο που είχαν μεταξύ τους, προβάλλοντας το ανθρώπινο πρόσωπο και την αξία της άδουλης φιλίας τους. Μια φιλία που δε διασπάσθηκε, δεν κλονίσθηκε, δεν επηρεάστηκε από τις σημερινές συνθήκες της ζωής, όπως είναι ο ατομικισμός και η απομόνωση. Η ομάδα αυτή, όντως πραγματικών φίλων, που δεν ξεχνούν τους φίλους που αναχώρησαν νωρίς από τα εγκόσμια, τους θυμούνται, τους μνημονεύσουν και τιμούν τη μνήμη τους με τις χριστιανικές παραδόσεις του λαού μας. Σκόρπισαν άρωμα υψηλής φιλικής συναίσθησης.
Αυτήν την αξία της φιλίας που είναι χαραγμένη βαθιά στις ψυχές των ανθρώπων αυτών, που άγουν την έκτη (60)δεκαετίαν της ζωής τους, δεν την συναντάς εύκολα σήμερα. Για αυτό τολμώ να πώ ότι είναι καθαρό γνώρισμα του Κοζανίτικου λαού, προερχόμενο από τους προγόνους μας, που ανέτρεφαν τα παιδιά τους με το χριστιανικό πνεύμα και σε οικογενειακό περιβάλλον . Αυτός δε ο σεβασμός προς τους νεκρούς είναι Πανάρχαιο Ελληνικό έθιμο και είναι αξιοπρόσεκτο ότι τηρείται με την ίδια αφοσίωση και σήμερα από μερίδα νέο-Ελλήνων. Οι φίλοι που εξέφρασαν με αυτόν τον βαθύ χριστιανικό τρόπο, την αγάπη τους, τη φιλία τους και το σεβασμό στους αείμνηστους φίλους τους, είναι οι παρακάτω. Βαμβακάς Αθανάσιος, φίλος στενός, Γκορτσούλης Τάκης, τοπογράφος, Δίκος Ιωάννης υπάλληλος, Τζάκας Αργύρης, τεχνικός στην ΑΕΒΑΛ. Λιάνας Κων/νος συνταξιούχος Αλεξίου Ιωάννης ,τραπεζικός, Κιτσόπουλος Τάκης και ΜίμηςΤσιρέκας ήρθαν από την Αθήνα,Τζουβαλέκης Στάθης Οφθαλμίατρος,στη Θεσσαλονίκη, Βαρδάκας Λάκης και Κων/νος Ζιάμπρας υποστράτηγος α.ε. και Πρόεδρος του συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης «Ό ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ» και Κων/νος Τσουμής ήρθαν από τη Θεσσαλονίκη, Τσιόπτσιας Ευριπίδης, επιχειρηματίας Κουντουράς Μάκης, Υπάλληλος ση Μηχανική καλλιέργεια, Φασνάκης Κων/νος, που έφυγε πρόσφάτα, Καραδήμος Γεώργιος, αυτοκινητιστής και Μουστάκας Χριστόδουλος.
Η χριστιανική αυτή πράξη της φιλικής παρέας επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά τη μοναδικότητα των Κοζανιτών στην προσήλωση των θρησκευτικών τους παραδόσεων. Ας αποτελέσει αυτό δίδαγμα για τους νέους.
Το επαναφέρω το κείμενο αυτό μετά από το2000 , γιατί έχει συνέχεια και θα γράψω ποίοι άνθρωποι της παρέας που είναι στη Φωτογραφία και έχουν αναχωρήσει για τας αιωνίους μονάς. Βαμβακάς Αθανάσιος, Αλεξάνδρα Γκατζογίαννη, Αίγλη Γκατζογιάννη, οδοντογιατρός, Αγάθη Γκατζογιάννη , σύζυγός του Προκόπη, Λάζος Κυρατσούς σύζυγός της Ζολής Γκατζογιάννη, που μένει στη Θεσσαλονίκη στις Θυγατέρες της Έφη και Λένα, άγοντας τα 102 χρόνια της. Τάκης Γκουρτσούλης, τοπογράφος, Γιάννης Δίκος υπάλληλος, Μίμης Τσιρέκας, τραπεζικός.Χριστόλουδος Μουστάκας, Κώστας Τσουμής συνταξιούχος,Κουντουράς Μάκης, συνταξιούχος, Γ. Καραδήμος αυτ/στής Κώστας Ζιάμπρας, απόστρατος στρατηγός .Πρόεδρος του συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης. Γιάννης Αξεξίου τραπεζικός. Στάθης Τζουβαλέκης –Οφθαλμίατρος έμεινε στη Θεσσαλονίκη. Σήμερα από την παρέα αυτή που βρίσκονται εν ζωή παρέστησαν στην εξόδιο νεκρολογία του φίλο τους Κώστα Φασνάκη. Ονόματα: Δημήτρης Λιάνας Και η σύζυγός του Ναννά, Ευριπίδης Τσιόπτσιας , Αργύρης Τζάκας και σύζυγος Καίτη, Μιμή Παπαδέλη Παπαναστασίου. Νίτσα- Ελένη Βαμβακά,Καίτη Κ. Φασνάκη,Έλλη Χαντζάρα . Άλλους δεν γνωρίζω. Αριστερά τη φωτογραφία είμαι και ο γράφων , με είχαν προσκαλέσει και παραβρέθηκα. Τους περισσότερους τους γνώριζα ως Κοζανίτες , μάλιστα, ήμασταν της ίδιας γενιάς.
Τιμούμε τη μνήμην όλων των αποχωρησάντων καθώς και των ζώντων με την ευχή να έχουν υγεία καλή και καλά γεράματα.
Φωτογραφία το 2000 της παρέας στο Αμπέλι της οικογενείας Γκατζογιάννη
Γιάννης Κορκάς
