Η στήριξη από το Ταμείο της Μεταβατικής περιόδου θα πρέπει να διοχετεύεται μέσω προγραμμάτων των ταμείων συνοχής υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (European Committee of the Regions)
Οι περιφέρειες που παράγουν άνθρακα θα πρέπει να λαμβάνουν χρήματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να στηρίξουν την απομάκρυνσή τους από τα ορυκτά καύσιμα, ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών στις 9 Οκτωβρίου. Ωστόσο, η συνέλευση της ΕΕ για τους τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες επέμεινε ότι η στήριξη δεν πρέπει να είναι σε βάρος άλλων περιοχών.
Η πρόσκληση από τους τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες συνδυάζει την υποστήριξη για ειδικά μέτρα που βοηθούν αρκετές δεκάδες περιφέρειες με άμυνα για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για περιφερειακή ανάπτυξη, την οποία ορισμένοι εθνικοί ηγέτες της ΕΕ επιθυμούν να μειώσουν σημαντικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τόσο τη μείωση των κονδυλίων του Ταμείου Συνοχής για την περιφερειακή ανάπτυξη όσο και τη δημιουργία ενός ταμείου μεταβατικής μεταχείρισης για τις περιοχές άνθρακα. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό και τον Ανθρώπινο Δυναμικό GüntherOettinger, ο οποίος μίλησε σε σύνοδο κορυφής για τις περιοχές άνθρακα στην ΕΤΠ στις 9 Οκτωβρίου, επανέλαβε το μήνυμα ότι το Ταμείο Ακριβούς Μεταβατικής Πολιτικής πρέπει να συμπληρώσει τα ταμεία συνοχής, λέγοντας: “Πρέπει να βρούμε” . ”
Η γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών συντάχθηκε από τον κ. MarkSpeich (DE / EPP), υφυπουργό Ομοσπονδιακών, Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του γερμανικού κράτους της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Η γνωμοδότηση υιοθετείται ομόφωνα.
Ο κ. Speich δήλωσε: “Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί πρόκληση για ολόκληρη την Ευρώπη. O μετασχηματισμός των περιοχών άνθρακα αποτελεί ζωτική συμβολή στην επίτευξη των κλιματικών στόχων μας, ώστε η ΕΕ να υποστηρίξει τις μεταβατικές περιφέρειες άνθρακα. Η ΕΕ θα πρέπει να παράσχει οικονομική στήριξη για την κοινωνικοοικονομική μετάβαση κοινωνικοοικονομική μετάβαση των περιφερειών εξόρυξης άνθρακα στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Για να τονώσουμε τις νέες επενδύσεις χρειαζόμαστε επίσης επαρκή περιθώρια ελιγμών για τις περιφέρειες όσον αφορά τους κανόνες της πολιτικής ανταγωνισμού ».
Συνέχισε: “Εκτιμώ την πρόταση του Προέδρου της Επιτροπής για ένα Ταμείο Απλής Μεταβατικής Διακυβέρνησης. Το εν λόγω ταμείο πρέπει να σχεδιαστεί για να μετριάσει τις κοινωνικές, κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των διαρθρωτικών αλλαγών στις ευρωπαϊκές περιφέρειες άνθρακα. Ωστόσο, το εν λόγω ταμείο θα πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω πρόσθετων πόρων και όχι από το κονδύλιο που προβλέπεται για τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία και ταμεία επενδύσεων. Η χρηματοδότηση θα πρέπει να συνδεθεί στενά με την πολιτική συνοχής. Αυτή η πρόσθετη χρηματοδότηση θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση των προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για αυτές τις περιοχές NUTS 2 κατά τα επόμενα επτά χρόνια.
Οι συστάσεις της ΕΤΠ υποστηρίζουν ότι η στήριξη από το Ταμείο Ακριβούς Μεταβατικής περιόδου θα πρέπει να διοχετευθεί μέσω προγραμμάτων των ταμείων συνοχής. Τονίζουν επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να επιτρέπει στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις να διαθέτουν επιπλέον περιθώρια για να στηρίξουν τις επιχειρήσεις που πλήττονται από την απομάκρυνση από τον άνθρακα. Η ΕΤΠ αναφέρει ότι οι κοινοτικοί κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες πρόκειται να λήξουν το 2020, πρέπει να αναθεωρηθούν για να «εξασφαλίσουν ότι οι περιφέρειες άνθρακα διαθέτουν επαρκή ευελιξία ώστε να μπορέσουν να εξαλείψουν τον άνθρακα με κοινωνικά και οικονομικά βιώσιμο τρόπο».
Ο κ. Speich δήλωσε: “Η στήριξη για νέες κοινωνικοοικονομικές προοπτικές στις περιοχές του άνθρακα πρέπει να ξεκινήσει τώρα – είναι πολύ αργά για να δράσουμε όταν επιδεινωθεί η οικονομική κατάσταση στις περιοχές του άνθρακα”.
Τα 350 μέλη της ΕτΠ περιλαμβάνουν πολλούς εκπροσώπους από τις 41 περιφέρειες σε 12 κράτη μέλη (συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου) που εξακολουθούν να διαθέτουν ανθρακωρυχεία. Η ΕΤΠ συνέστησε τη συνεργασία μεταξύ αυτών των περιφερειών – και μεταξύ αυτών και των εθνικών και κοινοτικών κυβερνητικών επιπέδων – καθώς επιδιώκουν την προσαρμογή των οικονομιών τους, τόσο για την αποφυγή αλληλεπικάλυψης όσο και για την ανταλλαγή εμπειριών. Οι συστάσεις της ΕτΠ εντοπίζουν την πρόσθετη επαγγελματική κατάρτιση, τη δημιουργία τεχνικών πανεπιστημίων, την ανάπτυξη φιλικού προς την καινοτομία περιβάλλον και την ψηφιοποίηση ως κρίσιμα εργαλεία στις προσπάθειες διαφοροποίησης των οικονομιών τους.
Η γνωμοδότηση της ΕΤΠ τονίζει επίσης το αναπτυξιακό δυναμικό των ισχυρών πλεονεκτημάτων αυτών των περιφερειών. Υποστηρίζει ότι ο διαρθρωτικός μετασχηματισμός στις περιφέρειες αυτές θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τον σημερινό βιομηχανικό και ενεργειακό ιστό ως βάση για την ανάπτυξη, να λάβει υπόψη τους κύκλους καινοτομίας και των επενδύσεων των υπαρχόντων βιομηχανικών παραγόντων και να βασιστεί σε βιομηχανικές ομάδες, επιχειρησιακές δεξιότητες και ερευνητική ικανότητα.
Το συνέδριο υψηλού επιπέδου που διοργάνωσε η ΕΤΠ στις 9 Οκτωβρίου – «Περιφέρειες άνθρακα σε μεταβατικό στάδιο» – περιλάμβανε εθνικούς υπουργούς και περιφερειακούς ηγέτες από 11 περιφέρειες άνθρακα σε οκτώ κράτη μέλη, μαζί με τον Επίτροπο Oettinger.
Η πρόταση για τη δημιουργία ενός ταμείου μεταβατικής μεταχείρισης αποτελεί σημαντικό στοιχείο του προγράμματος που παρουσίασε η κ. VonderLeyen, η οποία θα γίνει πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την 1η Νοεμβρίου. Ο ευρωπαίος εκλεγμένος Επίτροπος ElisaFerreira δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Οκτωβρίου ότι θα υποβάλει πρόταση για το Ταμείο εντός 100 ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων του. Ένα άλλο από τα πρώτα καθήκοντα της επερχόμενης Επιτροπής θα είναι η επίτευξη συμφωνίας με τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2021-27
Η σταδιακή κατάργηση της βιομηχανίας άνθρακα αναμένεται να οδηγήσει σε μεγάλο αριθμό απωλειών θέσεων εργασίας στη Βουλγαρία, την Τσεχία, τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με απολύσεις και στην Ελλάδα, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία. Μια μελέτη δείχνει ότι οι δύο περιοχές όπου οι κοινωνικές συνέπειες θα μπορούσαν να αποδειχθούν οι μεγαλύτερες είναι η ελληνική περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας και η ρουμανική περιφέρεια του South-WestOltenia.
