ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ
Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;
Είναι μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία είναι αυξημένο το σάκχαρο (η γλυκόζη) στο αίμα πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Ποια είναι τα συμπτώματα του;
Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι η δίψα, η πολυουρία, η πολυφαγία που όμως δεν οδηγεί πάντα σε αύξηση του βάρους ιδίως σε νεαρά άτομα. Κάποιες φορές εμφανίζεται θάμπωμα στην όραση και φαγούρα στα γεννητικά όργανα. Αρκετές φορές βέβαια βρίσκεται αυξημένο σάκχαρο στο αίμα χωρίς να υπάρχουν καθόλου συμπτώματα.
Τι προκαλεί την εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη;
Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγετε από το πάγκρεας και βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιεί τις τροφές που καταναλώνει και να τις μετατρέπει σε ενέργεια ώστε να την παίρνουν τα κύτταρα του οργανισμού που τόσο την χρειάζονται.
Ο σακχαρώδης διαβήτης εμφανίζεται όταν η ινσουλίνη δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού. Τότε το σάκχαρο που παίρνει ο οργανισμός από την τροφή, παραμένει στο αίμα και δεν μπαίνει μέσα στα κύτταρα. Έτσι το σάκχαρο (η γλυκόζη) βρίσκεται σε υψηλές ποσότητες στο αίμα.
Άρα, ο σακχαρώδης διαβήτης εμφανίζεται πάντα με υψηλές ποσότητες σακχάρου στο αίμα. Αν μάλιστα το σάκχαρο του αίματος ξεπεράσει κάποια όρια τότε δεν μπορεί να συγκρατηθεί από τους νεφρούς και εμφανίζεται στα ούρα. Έτσι προκαλείται πολυουρία γιατί το σάκχαρο που περνά στα ούρα παρασύρει και νερό.
Πόσοι τύποι σακχαρώδη διαβήτη υπάρχουν;
Υπάρχουν οι εξής τύποι: Ο τύπος 1 στον οποίο το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη.
Ο τύπος 2 στον οποίο το πάγκρεας παράγει μεν ινσουλίνη αλλά όχι όση χρειάζεται ο οργανισμός για να καλύψει τις ανάγκες του.
Ο σακχαρώδης διαβήτης της εγκυμοσύνης.
Ο σακχαρώδης διαβήτης ως συνέπεια άλλων νοσημάτων ( π.χ. παθήσεις του παγκρέατος, ενδοκρινοπάθειες) και μετά από λήψη ορισμένων φαρμάκων ( π.χ. κορτιζόνη)
Είναι κληρονομικός ο σακχαρώδης διαβήτης;
Στα περισσότερα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη κληρονομείται μόνο μια προδιάθεση για την πάθηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα άτομα που έχουν κληρονομήσει την προδιάθεση θα εμφανίσουν οπωσδήποτε διαβήτη. Η πιθανότητα να εμφανίσουν διαβήτη τα παιδιά είναι πολύ μικρή (κάτω του 5%). Αντίθετα στα παιδιά των ατόμων με τύπου 2 σακχαρώδη διαβήτη υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν διαβήτη στην ενήλικη ζωή τους.
Υπάρχουν άλλοι παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2;
Ασφαλώς και υπάρχουν και αυτοί εναι:
Η καθιστική ζωή
Η παχυσαρκία
Ο σύγχρονος αγχώδης τρόπος ζωής
Γυναίκες που γέννησαν υπέρβαρα παιδιά ή διαγνώστηκαν με διαβήτη κυήσεως.
HDL-C (καλή χοληστερίνη) <35mg/dl · TGL ( τριγλυκερίδια ) ≥250 mg/dl
Υπέρταση ≥140/90 mm Hg ή υπό θεραπεία για υπέρταση
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Καρδιαγγειακά νοσήματα
Πως μετριέται το σάκχαρο;
Το σάκχαρο μετριέται στο αίμα και τα ούρα. Στο αίμα η μέτρηση του σακχάρου γίνεται στα πλαίσια του ετήσιου αιματολογικού έλεγχου στις εξετάσεις που όλοι θα πρέπει να κάνουμε. Υπάρχουν και οι ειδικοί μετρητές τα σακχαρόμετρα και είναι δυνατή η γρήγορη ,εύκολη και αξιόπιστη μέτρηση με μια σταγόνα αίμα.
Η εξέταση σακχάρου στα ούρα ήταν η μέθοδος που χρησιμοποιούσαν οι ασθενείς πριν την ανακάλυψη των σακχαρομέτρων. Το σάκχαρο στα ούρα εμφανίζεται όταν το σάκχαρο στο αίμα υπερβαίνει τα 180 mg/dl. Ωστόσο στις μεγαλύτερες ηλικίες και αν υπάρχει νεφροπάθεια το όριο αυτό αυξάνεται αρκετά (250-300 mg/dl). Η εξέταση σακχάρου στα ούρα δεν δίνει πληροφορίες για πιθανή υπογλυκαιμία.
Η εξέταση σακχάρου στα ούρα μπορεί να γίνει με 2 τρόπους:
Σε νεαρούς διαβητικούς εξετάζονται τα ούρα της 2ης ούρησης μισή ώρα μετά την 1η ούρηση ( προ των γευμάτων).
Σε ηλικιωμένους διαβητικούς εξετάζονται τα ούρα 2 ώρες μετά το φαγητό.
Και στις 2 περιπτώσεις άριστο αποτέλεσμα έχουμε όταν τα ούρα δεν εμφανίσουν σάκχαρο.
Πόσο συχνά μετριέται το σάκχαρο;
Το πόσο συχνά θα μετριέται το σάκχαρο διαφέρει από άτομο σε άτομο και καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό. Τα άτομα που υποβάλλονται σε θεραπεία με ινσουλίνη χρειάζονται περισσότερες μετρήσεις από όσες απαιτούνται στους άλλους ασθενείς.
Έλεγχος της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c)
Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι ένωση της αιμοσφαιρίνης του αίματος με γλυκόζη. Όσο πιο ψηλό είναι το σάκχαρο τόσο πιο αυξημένο είναι το ποσοστό της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Μετρώντας λοιπόν την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη έχουμε έναν τρόπο εκτίμησης της ρύθμισης της γλυκόζης για τις προηγούμενες 6-8 εβδομάδες.
Τι επιδιώκουμε με τη θεραπευτική αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη
Ο κύριος στόχος στη θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβήτη είναι να διατηρήσουμε το σάκχαρο του αίματος όσο το δυνατό πιο κοντά στα φυσιολογικά όρια. Αν αυτό επιτυγχάνεται αποφεύγεται ο κίνδυνος των χρόνιων επιπλοκών του διαβήτη.
Θεραπευτική αντιμετώπιση:
Κατάλληλη διατροφή (Δίαιτα)
Αντιδιαβητικά χάπια
Ινσουλίνη
Σωματική άσκηση
Χαλκίδου Μαρια
Επιμελήτρια Β´
Περιφερειακού ιατρείου Ξινού Νερού Φλώρινας
Μέλος του συλλόγου γενικών οικογενειακών ιατρών Δυτικής Μακεδονίας.
