Κάποτε ο Θαλής ρωτήθηκε ποιο ήταν πιο δύσκολο πράγμα και απάντησε με το απόφθεγμα’’γνώθι σαυτόν’’.Παλιό γνωμικό, γραμμένο στο υπέρυθρο της πύλης των ΄Δελφών.Το απόδιδαν στον Απόλλωνα. Ήταν χαιρετισμός, συμβουλή στους προσκυνητές.
‘’Γνώρισε τον εαυτό σου’’, προσπάθησε να τον κατανοήσεις, να τον εκτιμήσεις, να δείς της ικανότητές σου, τις αδυναμίες σου.Το βαθύτερο νόημα του γνωμικού είναι η αυτογνωσία, η ενδοσκόπηση, η γνώση της αξίας ή της απαξίας μας.Σε κάθε εκδήλωση της ζωής, στον επαγγελματικό, κοινωνικό, πνευματικό, ηθικό τομέα, κάθε άνθρωπος [ μαθητής, επαγγελματίας, επιστήμονας, καλλιτέχνης, πολιτικός] χρειάζεται να κάνει αυτοκριτική, αυτοέλεγχο. Η αυτογνωσία είναι απαραίτητη, γιατί με την γνώση του εαυτού του, των φυσικών κλίσεων και ικανοτήτων του, ο καθένας μπορεί να εκλέγει καλύτερα το επάγγελμά του , να πετυχαίνει σ’αυτό , να μην πέφτει έξω και απογοητεύεται , να αναλαμβάνει έργα ανάλογα με τις δυνάμεις του , ν’ακολουθεί την επιστήμη όπου μπορεί να αποδώσει περισσότερο και να ωφελήσει το σύνολο, να αποφεύγει θλιβερά σφάλματα. Το να γνωρίζει κανείς τον εαυτό του αποτελεί απαραίτητο όρο για να μάθει να γνωρίζει και να διοικεί τους άλλους. Μια κινέζικη παροιμία τονίζει’’ Κυβέρνα τον εαυτό σου για να κυβερνήσεις τον κόσμο’’.Πώς όμως μπορείς να κυβερνήσεις τον εαυτό σου αν δεν τον ξέρεις ; Η γνώση των ικανοτήτων μας αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην σταδιοδρομία μας, δημιουργεί αυτοπεποίθηση , αποτελεί πηγή δύναμης.Περισσότερο χρήσιμη είναι η αυτογνωσία στον ηθικό τομέα. Ό άνθρωπος που ξέρει τον εαυτό του και κατορθώνει να τον ελέγχει , μπορεί και να τον βελτιώνει , αποκτά ισχυρό χαρακτήρα, προσωπικότητα.Περιορίζει τον εγωϊσμό του, τα πάθη του, γίνεται συνετός, περισσότερο τέλειος και ευτυχισμένος. Γενικά με την αυτογνωσία αξιολογεί κανείς τον εαυτό του σωστά και αυτό έχει ευεργετικές συνέπειες. Η ψυχολογία τονίζει ‘’Βρίσκοντας τα προτερήματά μας αποχτούμε θάρρος και αποφασιστικότητα, διαπιστώνοντας τα ελαττώματά μας προφυλαγόμαστε από τον εγωϊσμό μας και από ανόητες ενέργειες. Για την ψυχική γαλήνη είναι απαραίτητη η αυτοσυνειδησία, που συντελεί στην ευτυχία του ατόμου και στην κοινωνική ισορροπία’’.
Δεν νομίζουμε πως υπάρχουν αντιρρήσεις ως προς την αξία του ‘’γνώθι σαυτόν’’, της ορθής αντικειμενικής αυτογνωσίας. Αντίθετα , η έλλειψη της δημιουργεί ανθρώπους αλαζονικούς,προκαλεί ζημιές ,εκθέτει ανεπανόρθωτα.Αλλά και η υπερβολική αυτοκριτική δημιουργεί διστακτικούς, αναποφάσιστους ανθρώπους και πολλές φορές απαισιόδοξους. Χρειάζεται λοιπόν προσοχή για να γίνει σωστή , καλή κριτική. Ούτε υποτίμηση, ούτε υπερτίμηση του εαυτού μας. Δύσκολο ‘’το γνώθι σαυτόν, ‘’χαλεπόν εαυτόν γνώναι’’ μας είπε ο Θαλής.Οί δυσχέρειες για τον αυτοέλεγχο προέρχονται από τον εγωϊσμό , την υπερβολική αγάπη για τον εαυτό μας που συνεπάγεται την αδιαφορία για τις ανάγκες κάποιων, την έλλειψη μόρφωσης, τις κολακείες . Όμως η θέληση , η επιμονή, άσκηση συστηματική αγωγή, ειλικρίνεια και ταπεινότητα μπορεί κανείς να κάνει αντικειμενική αυτοκριτική.
‘’Το γνώθι σαυτόν’’ένα μήνυμα με σωστή εμπέδωση όλων μας και δή προς εκείνους που, όπως οι σοφιστές,’’Χάνονται στην γνώση της εξωτερικότητας , που τους κάνει να είναι όλο και περισσότερο ξένοι προς τον εαυτό τους’’Yean Brun.
Είναι συνταρακτικό όταν τελικά θα συνειδητοποιήσεις ότι:
Μπορείς να είσαι ευτυχισμένος.
Έχει δικαίωμα και σου αξίζει να αγαπάς και να αγαπιέσαι.
Μπορείς να φτάσεις όσο ψηλά θέλεις στην ζωή, έστω και αν τώρα σου φαίνεται απίστευτο.
Μπορείς να μάθεις να επικοινωνείς
Ουσιαστικά με όλο τον κόσμο.
Μπορείς να απολαύσεις την ζωή στο έπακρο.
ΒΙΣΚΑ ΖΩΗ- ΠΟΛΥΞΕΝΗ
