Από τη Σαμαρίνα, στο μοναστήρι της Φούρκας, στο Ταμπόρι του Γιώργου στο Κάντσικο και στην Καστάνιανη
18-8-2022. Κινήσαμε λοιπόν Πέμπτη πρωί για την Σαμαρίνα ο Gerry Dossas, Βαγγέλης Πράπας και η αφεντιά μου.
Η Πίνδος ανηφόριζε για το γαλάζιο τ’ ουρανού πανέμορφη, φορτωμένη δάση, ποτάμια, άγρια άλογα, χωριά κι ανθρώπους. Έναν καφέ στη δροσερή πλατεία της Σαμαρίνας που έσφυζε από ανθρωπομάνι και δρόμο για τον Ρωμιό. Από τον αυχένα του απολαύσαμε το Μπογδάνι του Σμόλικα και το μεγαλείο των κορυφών του Γράμμου. Ο Γράμμος ο ωραίος των ορέων! Θυμήθηκα τα λόγια του τσέλιγκα γερο-Κωνσταντή «Ο Θεός έφτιαξε μόνο τον Γράμμο ξέχωρα από τα άλλα βουνά, ζωγραφίζοντάς τον με το χέρι. Τον έγραψε πάνω στη γη και γι’ αυτό ονομάστηκε Γράμμος».
Κάτω από το Ταμπούρι σε πρώτο πλάνο η Φούρκα στην οποία δεν σταματήσαμε, την διασχίσαμε και ακολουθώντας πορεία βορειοανατολική κατηφορίσαμε για το μοναστήρι της Παναγίας Κλαδόρμης ή Κλαδόρας. Μετά από 7 χλμ. Χωματόδρομου φτάσαμε στο μοναστήρι που βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 1.100 μ.
Ξεκομμένο μακριά από χωριά και θορύβους. Τελείως μοναχό, χωμένο μέσα σε δάσος και μ’ αρέσει.
Η τσίκνα μιας ψησταριάς μας άρπαξε από τη μύτη και μας έσυρε στο προαύλιο. Μια παρέα έψηνε ενώ κάποιοι άλλοι καταγίνονταν με το καθαρισμό και το σκούπισμα του χώρου. Αυτά βέβαια δεν μας εμπόδισαν να νοιώσουμε γαλήνη και ξεκούραση.
Το καθολικό έμπνευση για μελάνια και πέννες. Κάνω ένα γύρω και η φωτογραφική μηχανή παίρνει φωτιά. Στην κτητορική επιγραφή διαβάζουμε:«Ιοσήφι Μοναχού. Ι Κήμηση ΙΣ + ΧΣ της Θεοτόκου. Δαμασκινού Ιερομονάχου, Ιγουμένου Μακαρίου Ιερομονάχου. Τον κτιτόρων Ιωάνι, Αναστάσι Μακρίδες, Ι Μαστόρι Νικόλα Λάπρο Μαρτίου 7. Έτος 1747. Τέλος Ιουνίου 2». Πρόκειται για τρίκλητη βασιλική σε τύπο σταυροειδή, με οκταγωνικό τρούλο ύψους 8 μέτρων. Στο περίβολο υψώνεται σαν κούλια το ηγουμενείο, που στο έπος του 1940 λειτούργησε ως νοσοκομείο για τους τραυματίες πολέμου. Εδώ διανυκτέρευσε την 31-10-1940 ο Συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Δαβάκης. Τριγύρω τα κελιά, ο ξενώνας και το κωδωνοστάσιο. Όταν τον Οκτώβριο του 2002 για τις ανάγκες ενός τηλεοπτικού οδοιπορικού επισκέφτηκα το μοναστήρι ο ιεράς από την φούρκα μου διηγήθηκε τα εξής: Ο Δαβάκης παραμονές του πολέμου του 1940 ήρθε και έμεινε στο μοναστήρι, να εδώ στο ηγουμενείο. Το βράδυ στον ύπνο του είδε κόκκινα τριαντάφυλλα. Το πρωί είπε το όνειρο στην ομάδα του και αυτοί του είπαν μην ανησυχείς δεν σημαίνει τίποτα, ένας της ομάδας του είπε ότι τα κόκκινα τριαντάφυλλα σημαίνουν αίμα. Στις 2 Νοεμβρίου στο Ταμπούρι τραυματίστηκε!
Στο εσωτερικό του ναού μια ακτίνα φως διασχίζει διαγώνια τον ναό και διαλύει το σκοτάδι. Με δυσκολία, όσο να συνηθίσει το μάτι στο σκοτάδι, ξεχωρίζουμε το λιτό ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο. Από τις εικόνες εντύπωση προκαλεί η Παναγία η Γαλακτοτροφούσα. Οι τοιχογραφίες του Καθολικού είναι έργο του αγιογράφου Χ. Μόκα από τη Φούρκα, είναι πιο πρόσφατες και χρονολογούνται στα 1930. Στο νάρθηκα μια χοντρή αλυσίδα, θυμίζει έναν από τους παλιούς τρόπους θεραπείας των ψυχασθενών.
Ένας παλιός θρύλος αναφέρει ότι κάποιος βοσκός από την περιοχή ανακάλυψε κάποτε την εικόνα της Παναγίας (εφέστια εικόνα της Μονής σήμερα), στα σύνορα της Φούρκας με τη Σαμαρίνα. Επειδή η διεκδίκησή της οδήγησε σε έντονη φιλονικία μεταξύ των δύο χωριών, βρέθηκε η εξής λύση: η εικόνα φορτώθηκε σε άλογο που δεν ανήκε στην περιοχή, το οποίο στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερο. Το ζώο κινήθηκε προς τη Φούρκα και στάθηκε κάτω απ’ τα κλαδιά μιας βελανιδιάς, κοντά σε μια μεγάλη πέτρα που φέρει και σήμερα την ονομασία «Πέτρα Κλαδόρα». Ο κορμός αυτής της βελανιδιάς βρίσκεται στην πρώτη από δεξιά κολόνα του ναού.
Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, όμως πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου, ημέρα που τιμάται το Γενέσιόν της.
Η θύμηση μ άρπαξε αγκαζέ της και με πήγε στο 2011 όταν με μια παρέα ανήμερα της Παναγιάς ήρθαμε στο μοναστήρι να τιμήσουμε το Γενέθλιο της Παναγιάς. Κόσμος πολύς, άλογα, αυτοκίνητα! Ψαλμωδίες, κεριά, κατάνυξη μα και φωνές! Στα καζάνια έβραζαν κριθαράκι με ζγουρ’, όλα τα λεφτά, συνταγή για διατριβή. Τέλειωσε η θεία λειτουργία κιοι λαλητάδες απ’ την Βούρμπιανη οι ξακουστοί Χαλκιάδες πιασαν τα μοιρολόγια και τραγούδησαν στο μητροπολίτη και στους ιερείς ένα τραγούδι για την Αγιά Σοφιά. Πήραν την εικόνα της Παναγιάς οι νέοι στα άλογα και τράβηξαν για τη Φούρκα. Και στήθηκαν οι χοροί και μας πήραν σβάρνα τα μπεράτια, τα πωγωνήσια, τα μαστοροχωρίτικα, τα νουμπέτια, Μαρία λεν την Παναγιά, Στης πικροδάφνης τον ανθό, μεράκλωσαν οι νότες και έφυγαν για τον Γράμμο, μερακλώσαμε και μεις (που δεν ήθελε και πολύ) και δεν πήραμε χαμπάρι ότι κάποια στιγμή μείναμε μόνοι με τους Χαλκιάδες πριβέ. Αξέχαστη μέρα.
Κάποιες αναμνηστικές φωτογραφίες και φύγαμε για τον Σαραντάπορο περνώντας από την Ούσαλη με την μεγάλη σάρα που φτάνει ως κάτω τον χείμαρρο Μαδρίτσα και δρόμο για το Κάντσικο και το Ταμπούρι του Γιώργου Κοτολούλη που μας καρτερεί.
Συνεχίζεται.
